Menu

Onderkaak uit de vroege ijzertijd naar provinciaal depot

Toen in december 2020 op het strand bij Noordwijk een menselijke onderkaak werd gevonden haalde dit het nationale nieuws. Uit onderzoek onder leiding van het Nederlands Forensisch Instituut bleek dat de kaak uit de vroege ijzertijd stamt: de eigenaar overleed ruim 2500 jaar geleden. In januari 2021 werd de onderkaak overgedragen aan het Provinciaal Archeologisch Depot voor bodemvondsten in Zuid-Holland.

Forensisch speurwerk

De onderkaak werd toevallig gevonden door een voorbijganger. Deze nam contact op met de politie, die het Nederlands Forensisch Instituut inschakelde. Omdat het een strandvondst zonder archeologische context betrof, is een monster van de kaak voor leeftijdsbepaling aangeboden aan het Centrum voor Isotopenonderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen. De onderzoekers van de RUG konden de kaak dateren uit 763-492 voor Christus: de vroege ijzertijd.

In het ondergebit zijn nog zeven tanden en kiezen te zien waarbij de kiezen behoorlijke slijtage vertonen. Aan de hand van deze slijtage kan de leeftijd van de originele eigenaar bepaald worden op minimaal 35 jaar. Helaas kon het geslacht niet bepaald worden.

 

Oorspronkelijke bewoner of aangespoelde toerist?

Omdat de onderkaak uit de ijzertijd komt stopt het onderzoek hier voor het NFI. Er hoeft geen speurwerk te worden verricht naar recente misdaden of vermiste personen. Hier begint het archeologisch onderzoek echter pas.

Het is gissen waar onze onderkaak vandaan komt. De context van de vondst ontbreekt en er zijn in de directe omgeving geen andere sporen uit de ijzertijd gevonden. Wel zijn er bij opgravingen rondom Den Haag sporen van huizen gevonden die dateren uit dezelfde periode, het kan dus zijn dat de “Noordwijker” daar vandaan komt. Het is echter ook mogelijk dat de kaak door de zee is meegenomen en dat de oorspronkelijke eigenaar van de onderkaak nooit in levende lijve in de omgeving van Noordwijk is geweest.

Vanaf de late bronstijd worden mensen vaak gecremeerd en in urnen begraven. Het vinden van – niet verbrand -menselijk botmateriaal daterend uit de periode late bronstijd of vroege ijzertijd is daarom erg bijzonder! De gevonden onderkaak zal beschikbaar worden gesteld voor onderzoekers en musea.

 

Bron: Provincie Zuid-Holland