Menu

Stoof (fragment)

Roodbakkend geglazuurd:vuurtest/komfoor (Fragment)
Roodbakkend geglazuurd:vuurtest/komfoor (Fragment)

Verwarmen in de vroegmoderne tijd

Deze vondst is een rechthoekig fragment van een zogenaamde stoof. Deze vondst werd aan het Spinhuispad te Schiedam gevonden, in een gedempte sloot met vondstmateriaal uit de zeventiende eeuw en later.

De aardewerken stoof waar dit fragment van is, uit circa 1600, werd gebruikt voor verwarming, maar heeft een nogal kleine opening voor brandstof. Een zogenaamde vuurtest — een aardewerken kom met gloeiende kool erin — paste er niet in. Er werden dus vermoedelijk los kleine stukjes kool of turf in gedaan met een haardtang. Turf is waarschijnlijker: er is geen roetaanslag (wat door brandend houtskool wordt veroorzaakt) aanwezig, en hout als brandstof was rond 1600 in onze streken al grotendeels verdrongen door turf.

De stoof als verwarmingsbron was een specifiek vrouwenattribuut. Roemer Visscher beschrijft in zijn emblematabundel Sinnepoppen uit 1614 op satirische wijze de concurrentie tussen de stoof en de vrijer waar het gaat om het gerieven van de vrouwen. In toenmalige christelijk-humanistische geschriften over de echtelijke taakverdeling werd gepropageerd dat het huis bij uitstek het domein van de vrouw was met bijbehorende verantwoordelijkheden. Het huwelijksleven zelf werd beschouwd als één van de natuurkrachten waarin Gods werken zich manifesteerden als onderdeel van de door Hem geschapen orde.

Bronnen: H. van Gangelen, ‘’Het liefje der dames, Friese grofkeramische voetstoven uit circa 1600’’, Vormen uit vuur 239 (2019),pp 34-43.

Stoof (fragment)